Służebność jest jednym z ograniczonych praw rzeczowych, które ogranicza swobodę korzystania z nieruchomości przez jej właściciela. Jej istotą jest umożliwienie korzystania z cudzej nieruchomości w ściśle określonym zakresie lub nałożenie obowiązku powstrzymania się od pewnych działań. To rozwiązanie praktyczne i często spotykane, ponieważ pozwala na regulowanie dostępu do drogi, poprowadzenie instalacji czy zapewnienie określonych świadczeń osobistych.
Jakie rodzaje służebności przewiduje prawo cywilne?
W polskim systemie prawnym wyróżnia się trzy podstawowe rodzaje służebności. Służebność gruntowa polega na obciążeniu jednej nieruchomości na rzecz innej i ma charakter trwały, np. prawo przejazdu przez cudzy grunt. Służebność osobista ustanawiana jest na rzecz oznaczonej osoby fizycznej, odpowiada jej indywidualnym potrzebom i wygasa najpóźniej wraz ze śmiercią uprawnionego. Z kolei służebność przesyłu dotyczy przedsiębiorstw przesyłowych i umożliwia im korzystanie z cudzej nieruchomości w zakresie niezbędnym do posadowienia i eksploatacji urządzeń technicznych, takich jak linie energetyczne czy rurociągi. W praktyce prawo cywilne w Grudziądzu i w innych miastach często korzysta ze wszystkich trzech instytucji, dostosowując je do konkretnych potrzeb stron.
Kto i w jaki sposób może ustanowić służebność?
Ustanowienie służebności należy do właściciela nieruchomości obciążonej, a najczęściej następuje poprzez zawarcie umowy w formie aktu notarialnego. Ważnym elementem jest dokonanie wpisu do księgi wieczystej, który daje pewność obrotu prawnego i zabezpiecza interesy stron. Jeżeli strony nie potrafią dojść do porozumienia, służebność może zostać ustanowiona przez sąd. Możliwe jest również powstanie służebności przez zasiedzenie, jeżeli korzystanie z nieruchomości odbywało się w sposób trwały i zgodny z treścią prawa przez wymagany okres.
Podsumowanie najważniejszych informacji o służebności
Służebność jest narzędziem prawnym, które ogranicza prawo własności jednej osoby na rzecz innej w ściśle określonym zakresie. Wyróżnia się jej trzy rodzaje: gruntową, osobistą i przesyłu, które odpowiadają różnym potrzebom praktyki. Może być ustanowiona na mocy umowy, orzeczenia sądu albo powstać w drodze zasiedzenia, a dla jej skuteczności kluczowe znaczenie ma wpis w księdze wieczystej. Służebność pełni istotną rolę w prawie cywilnym i znajduje zastosowanie również w miastach takich jak Grudziądz.
